“দীন”

গইলাহাটীৰ ভাগৰুৱা আবেলিবোৰ সাধাৰনতে ৫ বজাৰ লগে লগেই নিঃপালী দিয়ে । মাইকীমানুহখিনিৰ নিত্য নৈমিত্তিক কাৰ্য্যখিনিৰ বাদেও ওচৰৰ ৰমনীচুকৰ আৰ ঘৰে তাৰ ঘৰে যিহকে পাই তাকে কৰা আৰু ঘৰৰ মুখিয়াল কেইজনে সদানন্দ মহাজনৰ বাগান, খেতি বাৰীৰ ওপৰিও ৰাতিৰ সিজোৱাভাগিৰ বাবে খৰি খেৰ যুগোতোৱা কামত ব্যস্ত থকাৰ বাবে শাৰিৰীক পৰিশ্রমৰ বোজাত সকলোৱেই সন্ধিয়া ভগাৰ পিছতেই বিছনাত পৰে ।

সেইদিনা ৰচকীৰ আগদিনাৰ কিনকিনীয়া বৰষুনজাকত তিতাৰ বাবে ৰাতিপুৱাৰ পৰাই পাতিজ্বৰ, সেয়ে ঘৰতে ল’ৰা ছোৱালীহালৰ ইটো সিটো কৰিয়েই বিছনাখনত যেনে তেনে দিনটো কটাই মানুহটো আহিলেই দিম্ব বেজৰ তালৈ গৈ পানী অলপ জৰাই অনাৰ বাবে সোনকালেই ৰাতিৰ সাজৰ বাবে আখলত সোমাল । তেনেকুৱাতে বাহিৰত ল’ৰা ছোৱালীদুটাৰ হুলস্থুল শুনি তাই বাহিৰলৈ ওলাই আহিল আৰু নতুনকৈ ফুলিব ধৰা ৰঙালাউজোপাৰ আগতো কাষৰে ঢেকেৰাৰ কলী ছাগলীজনীয়ে ঢাহি মুহি নিয়া দেখি নিজৰ কলিজাটোৱেই মোচৰা খাই অহা যেন লাগিল । লগে লগে তাইৰ চিঞঁৰে গইলাহাটী গাওঁখনৰ সেই ক্লান্ত সন্ধিয়াটোৰ জড়তা ভঙাত অলপো কৃপনালি নকৰিলে, “হঞেঁ হাইজাত যাতি ঢেকেৰা, যদি চম্ভালিবই নোৱাৰ তেন্তে সেই মাৰৰ মুৰ খোৱাসোপা পোহ কিয়? চাইহে আছো ৰ অতদিনে বেটী, সকলো জাৰিম কাইলৈ । ৰাতিপুৱা কলৈকো নাযাবি” । ইতিমধ্যে গিৰিয়েক ৰতনো আহি ঘৰ সোমাইছিলহি, সিফালৰ পৰাও উত্তৰ আহিল, “হ’ব চাই লবি, তোৰো গিৰিয়েৰৰ খাই থোৱা নাই মইও শুনি থাকিবলৈ” । মনৰ খঙতে ৰচকীৰ জ্বৰ ক’ৰবাত পলাল, তাই গোটেই ৰাতি পিছদিনাৰ কথা ভাবি চকুৰ পতাৰ নোমে নোমে নালাগিল ।

পিছদিনাই কাউৰীয়ে কা কৰোতেই উঠি ৰচকী চোতাল সৰাত লাগিল, মনে মনে পাৰিব লগীয়া গালিৰো আখৰা চলি থাকিল । তাইৰ মনৰ জুইকুৰা তীব্র হৈ আহিল । গোহালিত সোমাই তলিখন চাফা কৰা হ’লত নিয়মমতে দুইঘৰৰ কাজিয়াৰ মাজত থ’বলগীয়া পাছিটো বাহিৰ উলিয়াই অলপ কোবাই মেলি দিওঁ বুলি পাছি থোৱা ঠাইৰ ফালে চাই দেখে যে পাছি নাই আৰু লগতে নাঙল-যুৱঁলিহালো নাই । গিৰিয়েকক সুধি যেতিয়া গম পালে যে পাছি, নাঙল-যুৱঁলিৰ চোৰে শৰাধ কৰিলে তেতিয়া তাইৰ ক্রোধৰ ৰোষত এইবাৰ ভগৱান পৰিল, “এই জহনীত যোৱাই আজিলৈকেতো বাকী সুখৰ মুখ নেদেখুৱালেই, কালিৰ পৰা পেটৰ পোৰণিতো জাউৰিয়ে জাউৰিয়ে উলিয়াই শান্তি লভো বুলি ভাবিলো সেইকনো সুখে তাৰ গা পুৰিলে । আৰু নিবলৈ মানুহজনীয়ে থাকিলো, সেইটো সোনকালে নে । অন্ততঃ তেতিয়া শেষ শান্তিৰ হাহিঁকণ ময়েই মাৰিম” ।